متن را برای گوش بنویسید، نه برای چشم
خواننده میتواند برگردد و جمله را دوباره بخواند؛ شنونده نه. برای همین متنی که برای صدا نوشته میشود با متنِ یک مقاله فرق دارد:
- جملههای کوتاه، هر جمله یک فکر. جملهٔ چهلواژهای با هیچ گویندهای خوب شنیده نمیشود.
- نقطهگذاریِ درست: نقطه و ویرگول جای نفسکشیدنِ گوینده را تعیین میکنند؛ جملهای که ویرگول ندارد یکنفس خوانده میشود.
- عدد و نشانه را همانطور بنویسید که باید شنیده شود: «۲۵٪» را «بیستوپنج درصد» و «kWh» را «کیلوواتساعت».
- نامِ خارجی: اگر باید فارسی تلفظ شود، فارسی بنویسید («اکسل»)؛ اگر باید انگلیسی خوانده شود، همان لاتین بماند.
- تیتر و فهرست: صدا تیتر ندارد؛ پیش از هر بخش جملهای بگذارید که بگوید بعد چه میآید.
تلفظِ درستِ واژههای فارسی
خطِ فارسی بیشترِ مصوتها را نمینویسد، پس واژهای مثلِ «کرد» یا «مهر» چند خواندن دارد و گوینده از روی جمله حدس میزند کدام درست است. معمولاً درست حدس میزند؛ هر جا نزد:
- جمله را طوری بنویسید که معنای واژه روشن باشد، یا واژهٔ هممعنای دیگری بگذارید.
- اگر لازم بود اِعراب بگذارید («کُرد»، «مِهر») و نتیجه را گوش کنید؛ اعراب کمک میکند، ولی همیشه تضمین نیست.
- نیمفاصله را درست بگذارید؛ «میخواهم» و «می خواهم» ممکن است متفاوت خوانده شوند.
- سرواژهها و نامها را همانطور بنویسید که باید شنیده شوند؛ مثلاً «سازمانِ ملل» بهجای حروفِ لاتینِ آن.
ساختِ صدا در استودیوی صدای گفتیتو، قدم به قدم
-
متن را بنویسید یا بچسبانید
استودیوی صدا را باز کنید و ابزارِ «متن به صدا» را انتخاب کنید. زبانِ متن خودکار تشخیص داده میشود و شمارندهٔ نویسه و برآوردِ اعتبار همانجا کنارِ متن است.
-
گوینده را انتخاب کنید
در کتابخانهٔ گویندهها با جستوجو و فیلترِ زن و مرد بگردید و پیش از ساختن، نمونهٔ هر گوینده را بشنوید. برای پادکست صدای گرم و آرام، برای تبلیغ صدای پرانرژیتر.
-
لحن را با برچسبها تعیین کنید
برچسبهایی مثلِ [warm]، [whispers] یا [long pause] را با یک کلیک در جای مکاننما بگذارید. گوینده از همانجا لحنش را عوض میکند و خودِ برچسب خوانده نمیشود.
-
تنظیماتِ صدا
اگر خواندن یکنواخت است، حالتِ «خلاق» را امتحان کنید و اگر لحن از جملهای به جملهٔ دیگر زیاد عوض میشود، حالتِ «پایدار» را. سرعت را بینِ ۰٫۷ و ۱٫۲ تنظیم کنید؛ برای آموزش کمی آهستهتر بهتر است.
-
بسازید، گوش کنید، دانلود کنید
اول یک بندِ کوتاه بسازید و گوش کنید؛ وقتی گوینده و تنظیمات را پسندیدید، کلِ متن را. صدا همانجا پخش میشود و فایلِ MP3 آن را دانلود میکنید. اعتبار فقط وقتی کم میشود که صدا آماده شده باشد.
نمونه: یک متنِ کوتاه با برچسبهای احساس
این همان متنِ نمونهٔ استودیوی صداست. هر برچسب لحنِ جملهٔ بعدش را تعیین میکند و خودش خوانده نمیشود:
- [calm] امشب میخواهم داستانی برایتان تعریف کنم.
- [long pause]
- [whispers] رازی که هیچکس نمیدانست…
- [excited] و حالا، شما هم میدانید!
برای پادکست، شروعِ آرام و یک مکثِ بلند پیش از نکتهٔ اصلی شنونده را نگه میدارد؛ برای تبلیغ، [excited] را برای جملهٔ آخر نگه دارید تا تأکیدش گم نشود. برچسبهای دیگر: گرم، آرام، غمگین، نجوا، خنده، آه، مکثِ کوتاه و مکثِ بلند.
صدای خودتان، و جایی که گویندهٔ حرفهای لازم است
اگر پادکست یا دورهتان با صدای خودتان شناخته میشود، میتوانید صدای خودتان را بسازید: در مرورگر ضبط کنید یا چند نمونه بارگذاری کنید و تأیید کنید که صدا مالِ خودتان است یا اجازهاش را دارید. این صدا فقط در فهرستِ خودِ شماست. برای نمونهٔ خوب:
- در اتاقِ ساکت و بیپژواک ضبط کنید و میکروفون را در فاصلهٔ ثابت نگه دارید.
- با لحنِ طبیعیِ خودتان بخوانید؛ همان لحنی که در پادکست دارید.
- چند دقیقه نمونهٔ تمیز بهتر از ضبطِ طولانیِ پرنویز است.