قالب و طول را از مخاطب انتخاب کنید
پیش از هر چیز بپرسید چه کسی گوش میدهد و چرا. همین دو پرسش قالب را تعیین می‌کند:
- گفت‌وگو: دو یا سه میزبان که یکی می‌پرسد و دیگری توضیح میدهد؛ برای موضوعی که باید باز شود، مثلِ آموزش یا معرفیِ یک محصول.
- مصاحبه: میزبان می‌پرسد و مهمان پاسخ میدهد؛ وقتی حرف از زبانِ یک متخصص شنیدنی‌تر است.
- تک‌گوینده: یک صدا، مثلِ روایتِ یک داستان یا یادداشتِ هفتگی.
- خلاصهٔ سند: یک گوینده نکته‌های اصلیِ گزارش، کتاب یا مقاله‌ای را می‌گوید که داده‌اید.
طول را از حرفی که دارید انتخاب کنید، نه از عادت. هر دقیقه گفتارِ فارسی حدودِ ۱۱۰ تا ۱۲۰ واژه است؛ پس یک قسمتِ پنج‌دقیقه‌ای، با موسیقیِ شروع و پایان و مکث‌ها، حدودِ پانصد واژه فیلمنامه دارد. موضوعی که در پنج دقیقه گفته میشود، در پانزده دقیقه کش می‌آید.
از یک سند چه چیزی به فیلمنامه بدهید
نویسندهٔ فیلمنامه هرچه بدهید را می‌خواند، ولی هرچه در سند هست شنیدنی نیست. پیش از دادنِ فایل:
- بخشی را بدهید که حرفِ اصلی در آن است؛ فهرستِ منابع، پیوست‌ها و جدول‌های پرعدد شنیدنی نیستند.
- در «مخاطب» بنویسید برای چه کسی است: «کارکنانِ تازه‌واردِ فروش» نتیجهٔ دیگری میدهد تا «مدیرانِ ارشد».
- Word، متنِ ساده، Markdown، زیرنویسِ SRT یا VTT، یا PDFی که متنش قابلِ انتخاب است؛ تا ۳۰ هزار نویسه از متن خوانده میشود.
- اگر نکته‌ای حتماً باید گفته شود، در موضوع یا مخاطب بنویسید؛ نویسنده آن را جدی می‌گیرد.
فیلمنامه را برای گوش بخوانید
فیلمنامه با شروعی جذاب، معرفیِ کوتاه، چند فصل با مثال، جمع‌بندی و خداحافظی نوشته میشود. پیش از ساختن، آن را یک بار بلند بخوانید و این‌ها را نگاه کنید:
- هر سطر یک فکر؛ سطری که نفس را می‌بُرد دو سطر کنید.
- عدد و نشانه را همان‌طور بنویسید که باید شنیده شود: «۲۵٪» را «بیست‌وپنج درصد».
- نوبت‌ها کوتاه باشند؛ گفت‌وگویی که یک نفر یک دقیقه یک‌سره حرف می‌زند، سخنرانی است.
- نامِ خاص و واژهٔ فنی را طوری بنویسید که درست خوانده شود.
- جایی که نکته‌ای مهم گفته میشود، بعدش مکثی موسیقایی بگذارید (♪)؛ و برای فصل‌هایی که داستان دارند موسیقیِ پس‌زمینه را روشن کنید.
ساختِ قسمت در گفتیتو، قدم به قدم
-
موضوع و قالب
در استودیوی صدا بخشِ پادکست را باز کنید. موضوع را بنویسید یا فایل را بدهید، و قالب، زبان، لحن، مخاطب، طول و نامِ گوینده‌ها را تعیین کنید.
-
فیلمنامه
فیلمنامه در چند دقیقه نوشته میشود. هر سطر، گوینده‌اش و عنوانِ فصلها را همان‌جا ویرایش کنید؛ طولِ تخمینیِ قسمت زیرِ فیلمنامه است.
-
گوینده‌ها
برای هر گوینده صدایی از کتابخانه بشنوید و انتخاب کنید، یا صدایی که از خودتان ساخته‌اید.
-
موسیقی
سبکِ موسیقی را انتخاب کنید و مکث‌های موسیقایی و موسیقیِ پس‌زمینه را روشن یا خاموش کنید.
-
ساختن و دریافت
برآوردِ هزینه را ببینید و قسمت را بسازید. قسمت همان‌جا پخش میشود و فایلِ MP3، متنِ کامل، زیرنویسِ SRT و یادداشتِ قسمت را دانلود می‌کنید.
نمونه: چند سطر از یک فیلم‌نامهٔ گفت‌وگو
شروعِ یک قسمتِ پنج‌دقیقه‌ای دربارهٔ جلسه‌های کاری، با دو گوینده. این چند سطر برای نشان دادنِ شکلِ فیلمنامه نوشته شده‌اند:
- فصل ۱ · شروع
- مریم: تا حالا فکر کرده‌اید چرا بعضی جلسه‌ها هیچ‌وقت تمام نمی‌شوند؟
- علی: [laughs] چون هیچ‌کس اول نگفته بود قرار است آخرش چه تصمیمی بگیریم!
- ♪ مکثِ موسیقایی
- مریم: امروز سه عادت را می‌گوییم که جلسه‌ها را کوتاه‌تر می‌کنند.
سطرِ اول پرسشی است که شنونده جوابش را می‌خواهد، نوبت‌ها کوتاه‌اند، و مکثِ موسیقایی درست پیش از حرفِ اصلی می‌آید. برچسبِ [laughs] خوانده نمی‌شود؛ شنیده میشود.
انتشار در Spotify و Apple Podcasts
اپ‌های پادکست فایل را مستقیم نمی‌گیرند؛ فیدِ RSS می‌خوانند: نشانی‌ای که فهرستِ قسمت‌ها را دارد و با هر قسمتِ تازه به‌روز میشود.
-
کانال بسازید
نام، توضیح، سازنده، ایمیلِ مالک، زبان و دسته را بنویسید و کاور بگذارید. کاور مربع بریده و در ۱۴۰۰ در ۱۴۰۰ پیکسل ذخیره میشود، همان کمینه‌ای که Apple Podcasts می‌خواهد.
-
قسمت‌ها را منتشر کنید
زیرِ هر قسمتِ ساختهشده «انتشار در فید» را بزنید؛ عنوان و توضیح را می‌توانید عوض کنید.
-
فید را یک بار ثبت کنید
نشانیِ فید را کپی کنید و یک بار در پنلِ پادکست‌سازانِ Apple Podcasts و Spotify ثبت کنید. اپ‌هایی مثلِ Castbox هم فید را میپذیرند.
-
بقیه خودکار است
از آن به بعد هر قسمتی که منتشر کنید خودش به آن اپها می‌رسد.