ترجمهٔ مقالهٔ ISI به فارسی، بی‌آنکه جدول و فرمول به‌هم بریزد.

PDF برای چاپ ساخته شده، نه برای خواندن. در فایل فقط نوشته شده هر حرف کجای صفحه است؛ هیچ‌جا نوشته نشده کدام سطر ادامهٔ کدام است، کدام عدد مالِ کدام خانهٔ جدول است یا کجا یک فرمول شروع می‌شود. وقتی متن را کپی می‌کنید همین اطلاعات از دست می‌رود و مترجم متنی را می‌گیرد که از قبل خراب است:

• دو ستونِ مقاله درهم می‌شوند: نیمهٔ یک سطر از ستونِ چپ کنارِ نیمه‌ای از ستونِ راست می‌نشیند.
• جدول رشته‌ای از عدد می‌شود و دیگر معلوم نیست هر عدد مالِ کدام ردیف و ستون است.
• فرمول‌ها با قلم‌های ریاضی نوشته شده‌اند؛ کپی‌شده، اغلب نویسه‌های عجیب می‌شوند و توان و اندیس از دست می‌رود (x² می‌شود x2).
• واژه‌ای که سرِ سطر شکسته دو تکه می‌شود و نشانهٔ پاورقی به واژهٔ بعد می‌چسبد.
• در متنِ فارسی، عدد، پرانتز و نامِ لاتین اگر درست جدا نشوند برعکس دیده می‌شوند.

برای همین «مترجمِ بهتر» این مشکل را حل نمی‌کند. حتی دقیق‌ترین ترجمه هم وقتی روی متنِ به‌هم‌ریخته انجام شود، نتیجه‌اش به‌هم‌ریخته است. راه‌حل این است که سند همان‌طور که هست خوانده شود: سطر به سطر، خانه به خانه، با جای هر چیز روی صفحه.

بخشِ بزرگی از یک مقالهٔ علمی اصلاً متن نیست و باید عیناً بماند؛ همان جاهایی که داور و استاد اول نگاه می‌کنند:

• فرمول‌ها و نمادهای ریاضی و آماری: α، β، χ²، p < 0.05
• اعداد و آمار: میانگین، انحرافِ معیار، ⁦95% CI⁩، RR = 1.211
• ارجاع‌های داخلِ متن مثلِ [12] یا (Smith et al., 2020) و شمارهٔ شکل و جدول
• نامِ نویسندگان، پایگاه‌های داده و نرم‌افزارها: Scopus، PubMed، SPSS
• واحدها و نمادهای اندازه‌گیری: mg/kg، kV و mmHg

و دو چیز باید دقیق ترجمه شوند، نه آزاد: اصطلاحِ تخصصیِ رشته (scoping review یعنی «مرورِ دامنه‌ای»، نه یک ترجمهٔ لفظی)، و درجهٔ قطعیتِ جمله. اگر نویسنده نوشته may یا suggests («ممکن است»، «نشان می‌دهد»)، ترجمه نباید بگوید «ثابت می‌کند».

گفتیتو مقاله را مثلِ یک سند می‌خواند، نه مثلِ یک متن. کارِ شما پنج قدم است:

1. ۱

   فایلِ درست را آماده کنید

   بهترین ورودی، PDF اصلی‌ای است که از سایتِ مجله گرفته‌اید. اگر بتوانید متنِ PDF را انتخاب کنید، فایل متنی است؛ اگر نه، اسکن است و صفحه‌به‌صفحه خوانده می‌شود. اگر نسخهٔ Word دارید و می‌خواهید ترجمه را ویرایش کنید، Word را بدهید.

2. ۲

   حالتِ «دانشگاهی و علمی» را انتخاب کنید

   این حالت اصطلاحِ همان رشته را به کار می‌برد و قطعیتِ جمله را نگه می‌دارد. اگر استادتان برای اصطلاحی معادلِ خاصی می‌خواهد، آن را در واژه‌نامهٔ خودتان بنویسید تا در همهٔ مقاله یکسان ترجمه شود.

3. ۳

   برآورد را ببینید

   پیش از شروع، حجم و هزینهٔ تقریبی نشان داده می‌شود؛ بعد از پایان فقط به اندازهٔ مصرفِ واقعی از اعتبارتان کم می‌شود.

4. ۴

   ترجمه، و کنترل‌کردنِ خودش

   هر پاراگراف یک‌جا ترجمه می‌شود تا جمله‌ها روان بمانند. بعد اعداد، ارجاع‌ها و نشانی‌ها با مبدأ مقایسه می‌شوند و بخشی که ایراد داشته باشد، پیش از تحویل خودکار اصلاح می‌شود.

5. ۵

   مقالهٔ ترجمه‌شده را با همان صفحه‌ها بگیرید

   PDF با همان صفحه‌ها برمی‌گردد: در فارسی متن راست‌چین، ستون‌های جدول از راست، تصویرها در جای قرینه‌شان و فرمول‌ها همان‌جا که بودند. برچسب‌های نمودار و جعبه‌های فلوچارت هم روی خودِ شکل ترجمه می‌شوند.

این سه صفحه همان خروجی‌ای‌اند که گفتیتو از یک مقالهٔ مروریِ انگلیسی تحویل داده است (مقالهٔ دسترسیِ آزادِ Ramos و Matos و Soares، ۲۰۲۲، با مجوزِ CC BY 4.0). خط را روی هر صفحه بکشید تا اصل و ترجمه را روی هم ببینید: فلوچارت با همهٔ جعبه‌هایش، صفحهٔ اول با عنوان و چکیده، و جدولی که ستون‌هایش از راست چیده شده‌اند.

انگلیسی فارسی

انگلیسی فارسی

انگلیسی فارسی

هیچ ترجمه‌ای، انسانی یا ماشینی، جای نگاهِ خودِ نویسنده را نمی‌گیرد. پیش از تحویل به استاد یا ارسال به مجله، این شش مورد را نگاه کنید:

• عنوان و چکیده: کوتاه‌ترین و مهم‌ترین بخش‌اند؛ یک بار با صدای بلند بخوانیدشان.
• اصطلاحاتِ کلیدی: در همهٔ مقاله یک‌جور ترجمه شده‌اند؟
• جدول‌ها و اعداد: چند عدد را با اصل بسنجید.
• شکل‌ها: برچسب‌ها و زیرنویس‌ها خوانا و ترجمه‌شده‌اند؟
• نام‌ها و منابع: نامِ نویسندگان، سال‌ها و DOI در فهرستِ منابع با اصل یکی‌اند؟
• بحث و نتیجه‌گیری: جمله‌های اصلی همان قطعیتِ اصل را دارند؟